Apeqqutit akissutillu ›› Avatangiisit pillugit

Avatangiisit pillugit

Una Q&A tassaavoq Kuannersuarni aatsitassarsiornermi innuttaasut saviminissat qaqutigoortunik ammalu uran pillugit paasissutissarsiornerannut iluaqutaalluarsinnaasoq.

Q&A una immikkoortut 5-nngorlugu agguarneqarpoq:  
1) Saviminissat qaqutigoortut aamma uran pillugit ilisimasat
2) Suliassat pillugit
3) Avatangiisit pillugit
4) Inuiaqatigiit aningaasaqarnerlu pillugit
5) Uran pillugu

3) Avatangiisinut sunniutaasinnaasut pillugit

Q: Qanoq qulakkeerniarpisiuk Kalaallit Nunaata avatangiisia ajortumik pineqannginnissaa?

A: Aatsitassarsiorfik pilersinneqartinnagu Greenland Minerals & Energy avatangiisinik misissuinerit minnerpaamik ukiunik marlunnik, ilaatigut suli sivisunerusumik pisartoq, ingerlakkumaarpai. Aatsaat avatangiisinut innarliisinnaanngitsumik piiaasoqarsinnaappat kalaallit aamma qallunaat pisortaqarfianit tamanna akuerineqassaaq. Eqqaamasariaqarpoq REE-t avatangiisitsinnut aammalu silaannatsinnut iluaqutaammata, tamakkummi teknologinik piffissaq ungasinneq isigalugu silaannaap pissusaanut sunniilluartussanik pilersueqataammata.

Q: Pujoralak avatangiisinut siaruartitinnginnissaa qanoq qulakkeerniarpisiuk?

A: Qaartiterigaanni ujaqqerillunilu pujoralak avatangiisinut siaruartitersinnaavoq silap qanoq innera apeqqutaatillugu. Greenland Minerals & Energy periuutsinik pujoralammik siaruartiterinissamik millisaataasussanik atuutsitsissaaq, soorlu piaaffik ilusilersornera aqqutigalugu, sila pitsaatillugu taamaallaat qaartiterisarneq, aammalu teknikkit pujoralannaveersaatit nutaaliat atorlugit. Ilimagineqanngilaq pujoralak Narsap illoqarfianut sunniuteqassasoq. Maannanut pujoralammik uuttuutit inissinneqarsimalereerput taakkullu ullumikkut qanoq pujoralaqartigineranik uuttuillutik. Taakku aatsitassarsiornerup ingerlanerani uuttuiuassapput nakkutiginiarlugu Narsarmiut pujoralammik sunnigaannginnissaat.  

Q: Akuiaanermi sinnikut qanoq pineqassappat?

A: Sinnikut qanoq pineqarnissaanik aaliangiisoqartinnagu misissuinerit arlallit ingerlanneqassapput. Pissutsit arlallit eqqarsaatigisariaqarput, assersuutigalugu pitsaanerpaassaaq sinnikut kuugussaasinnaanngitsumi, imermik qallikkamiinnissaat. Imip anorlersumi pujoralammik unitsitsiinnarani aamma radonimik aniatitsineq uninngatissavaa.  

Siornatigut qallunaat naalagaaffianit misissorneqarsimasuni takuneqarsinnaavoq Taseq siunniunneqarsimasoq. Taseq qooroq 3 km-nik isorartutigisumiippoq Narsamit 7 km-nik avannamut kangiatungaaniittoq, piiaaffissamit 3 km-nik ungasitsigisumik. Taseq 518 m-nik qullasitsigaaq, qaavalu 1,3 km2-iulluni, imerlu annertussusaa 16,5 million m3-iulluni. Taseq kuuffeqarpoq kujammut kimmut, taannalu Narsap iluata kuuanut kuulluni, naggataatigullu immamut kuulluni 6 km-it missaanik ungasitsigumiittoq. Imeq Tasermeersoq Narsap imeqarfianut apuussinnaanngilaq.

Periarfissat arlaqarput taakkullu Narsarmiut eqqaamiuilu oqaloqatiginerani eqqarsaatigineqassallutik.  

Q: Pujoralak, radon imaluunniit imeq seerinera sinnikunik inissisimasuuffissamiittussat qanoq nakkutigineqassappat?

A: Immikkoortiteriviup sinnikuinik inissiiffik imermik qalleqqajuaannassaaq radon-mik aniatitsinnginnissaa pillugu, aammalu piiaaneq unippat tamanna ujaqqanik aserortikkanik qallerneqassaaq, sinnikut poorsimanissaat pillugu. Tasermi sinnikunik inissiinermi imermik seerisinnannginnissaanik iliuuseqartoqassaaq, qaarsorlu seeriffissaqanngimmat quppaallu annikitsuinnaallutik, taakku piiaaleqqaarnermi pilertortumik aseqqukunik matoorneqassapput.

Q: Ajoqutaasinnaasut allat suuppat? Flouri?

A: Aatsitassarsiornerit tamangajammik arlalinnik aarlerinartortaqarput uanilu Kuannersuit immikkut inissisimanani. Aarleqqutit uani eqqaaneqartut makkuupput, “navianartorsiortitsisut, nalorninartut, erloqinartulluunniit”. Aatsitassarsiortut pilersaarusiorneq ingerlattussaavaat, pilersaarut tuluttut taaguuteqarpoq “Project Management Plan” (PMP), naliliinerup aammalu aaliangiinissap tungaanut atuuttussamik. PMP-liornermi aarleqqutaasinnaasut piiaanissap tungaanut naammattoorneqarsinnaasut siulliit sammineqartarput, taakkuullutillu ataavartumik aarleqqutinik millisaataasussanik iliuuseqartitsisussaasut.  Aarleqqutit amerlanersaat peersivinniarneqartarput avatangiisinut, innuttaasunut aammalu teknikkikkut pilersaarusiornermi, tamannalu ingerlanneqartarluni sanaartortoqartinnagu aammalu piiaasoqartinnagu.

Mingutsitsisinnaasoq ilisimaneqartoq tassaavoq flour, taannalu pinngortarpoq natrium flouridi (NaF) arrortinnerata kinguneranik. NaF-mik akulik minerali tassaavoq villiamit, taannalu nalinginnaasuunngilaq, amerlanertigut qaarsuni nefelin syenitsinik nassaassaallutik, soorlu Kuannersuarni.

Villiamit imermik arrortikkuminartupilussuuvoq qaarsuillu qaani nassaassaanani. Taamaakkaluartoq aatsitassanik piiaanermi qaarsoq nutaaq saqqummissaaq imermullu sunnigaassalluni, imerlu quppat aqqusaarlugit kuulersinnaalluni. Pilersaarutigineqarpoq imeq piiaanermi atorneqartussaq atoqqinneqartassasoq taannalu akuiaavikkoortillugu flouritaa piiarneqassaaq immikkullu tunisassiarineqarsinnaalluni.  

Narsap iluata kuua maannamut flourimik akoqarnera nalinginnaasumik akuilinniit annertuneruvoq. Ingammik kooqarpiartinnagu. Taamaakkaluartoq kuummi amerlanngitsunik eqaloqarpoq.

Q: Piiaaneq taamaatippat qanoq avatangiisit mianeriniarpisigit?

A: Aatsitassarsiorfik matuppat pisariaqarpoq avatangiisinut mingutsitsinnginnissaa qulakkiissallugu. Kingunerisaanik sinnikunik ilioraaviit pilersinneqassapput. Ilioraaviit siunissaq ungasissoq isigalugu piareersarneqassapput, iluamillu sananeqarpata misilittagaalluarpoq avatangiisinut ajornartorsiortitsinavianngitsut. Aatsitassarsiorfimmik matusinermik pilersaarut pisortanit akuerineqaqqaassaaq aatsitassarsiortoqartinnagu.

Una Q&A tassaavoq Kuannersuarni aatsitassarsiornermi innuttaasut saviminissat qaqutigoortunik ammalu uran pillugit paasissutissarsiornerannut iluaqutaalluarsinnaasoq.

Q&A una immikkoortut 5-nngorlugu agguarneqarpoq:  
1) Saviminissat qaqutigoortut aamma uran pillugit ilisimasat
2) Suliassat pillugit
3) Avatangiisit pillugit
4) Inuiaqatigiit aningaasaqarnerlu pillugit
5) Uran pillugu